PL EN

Jan A.P. Kaczmarek

Dyrektor i twórca festiwalu Transatlantyk, wybitny kompozytor muzyki filmowej i teatralnej, laureat Oscara za ścieżkę dźwiękową do filmu "Marzyciel" (2005). Nominowany do Złotych Globów i nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej - BAFTA. Członek Amerykańskiej Akademii Filmowej i Europejskiej Akademii Filmowej. 

 

Urodzony w 1953 roku w Koninie, absolwent prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na fortepianie grał od dziecka (jako uczeń był autorem hymnu szkolnego I Liceum Ogólnokształcącego w Koninie, do którego uczęszczał), ale za przełom w swojej muzycznej karierze uważa staż w awangardowym Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego. Pod koniec lat 70., podczas współpracy z poznańskim Teatrem Ósmego Dnia współtworzył słynną Orkiestrę Ósmego Dnia, przez 10 lat (1978 - 1988) współpracował także z Teatrem Polskim w Poznaniu.  

W 1989 roku Jan A.P. Kaczmarek przeprowadził się na stałe do Los Angeles, gdzie rozpoczął współpracę z czołowymi amerykańskimi teatrami. Już trzy lata później został uhonorowany prestiżową, przyznawaną przez krytyków teatralnych, nagrodą Drama Desk Award dla autora najlepszej ścieżki dźwiękowej roku (to wyróżnienie otrzymał za muzykę do spektaklu "'Tis Pity She's a Whore", wystawianego w ramach The New York Shakespeare Festival). Również na początku lat 90. Kaczmarek zaczął odnosić międzynarodowe sukcesy w świecie kina. Szerokim echem odbiła się jego muzyka do dramatu "Całkowite zaćmienie" (1995) Agnieszki Holland z Leonardo DiCaprio w roli głównej. Swoją pozycję jednego z najlepszych autorów muzyki filmowej w Hollywood ugruntował m.in. filmami "Plac Waszyngtona" (1997), "Trzeci cud" (1999), "Stracone dusze" (2000) i "Niewierna" (2002). Jan A.P. Kaczmarek komponował także dla polskich twórców - jest autorem muzyki do superprodukcji "Quo Vadis" (2001), jednego z najbardziej kasowych polskich filmów po 1989 roku (ponad 4 miliony widzów w kinach).  

Najsłynniejszą ścieżką dźwiękową Jana A.P. Kaczmarka jest muzyka do filmu "Marzyciel" (2004) z Johnnym Deppem i Kate Winslet w rolach głównych. W wyścigu o angaż Kaczmarek pokonał m.in. Jamesa Hornera, twórcę muzyki do "Titanica". Za "Marzyciela" polski kompozytor otrzymał Oscara, był też nominowany do Złotego Globa, Złotego Satelity i nagrody BAFTA. Już jako laureat Oscara Kaczmarek skomponował muzykę do wielu hollywoodzkich produkcji - "Wieczoru" z Meryl Streep i Glenn Close, "Spotkania" z Richardem Jenkinsem, "City Island" z Andym Garcią czy "Aż po grób", w którym główne role grali Bill Murray i Robert Duvall. Bardzo ważnym tytułem w filmografii Jana A.P. Kaczmarka jest także "Joanna" Anety Kopacz, który w 2015 roku otrzymał nominację do Oscara za najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny. 

Poza kompozycjami dla kina i teatru twórca Transatlantyku napisał także "Kantatę o wolności" na obchody 25-lecia Solidarności w Gdańsku, "Oratorio 1956" z okazji 50. rocznicy Poznańskiego Czerwca czy "Universę. Operę Otwartą" na 650-lecie Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 2011 w Filharmonii Narodowej odbyła się prapremiera jego utworu "Koncert Jankiela" na troje cymbałów i orkiestrę - utwór został napisany z okazji 200-lecia wydarzeń opisanych w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza. W tym samym roku na otwarciu odcinka autostrady A2 Świecko–Nowy Tomyśl miała miejsce premiera jego kompozycji "Fanfary dla A2". W 2004 roku Jan A.P. Kaczmarek powołał Instytut Rozbitek, zajmujący się działalnością edukacyjną i artystyczną.

Od 2011 roku jako twórca i dyrektor kieruje międzynarodowym festiwalem filmu, muzyki i idei Transatlantyk. "Dlaczego Transatlantyk? Z definicji ma to być podróż intelektualna, artystyczna, ma oznaczać narzędzie przemieszczania się" - mówił w rozmowie z Tomaszem Raczkiem. 

Laureat Złotego Medalu Zasłużonego Kulturze Gloria Artis (2006) oraz Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pracy twórczej i działalności artystycznej oraz osiągnięcia w promowaniu polskiej kultury (2015).